Tetra Tetra Tetra Geometrie Contact Filosofie Sudio Tibet English
Mt. Kailash Mt. Shasta Mt. Cook Contact
  Tetra Project   I   l4 locaties
Wereldbeeld: beeldvorming en filosofen

De Grieken

Ons wereldbeeld is in wezen mythisch van aard en vindt haar oorsprong ongeveer 2500 jaar geleden. Opvattingen over de historische beeldvorming van de wereld lopen uiteen, maar we kunnen uit de nagelaten werken van de vroegste Griekse filosofen en wiskundigen de essentiële karakteristieke kenmerken opmaken.

De Griekse filosoof Heraditus van Ephesus beschouwde de wereld als zijnde in eeuwigdurende flux. De voortdurende veranderingen van de materie werd volgens hem veroorzaakt door de wisselwerking en interactie van tegenovergestelde krachten. Hij zag vuur als het symbool van deze dynamiek.

Hier tegenover stond de opvatting van Parmenides, die alle verandering in de dingen onmogelijk achtte, maar illusies waren van de zintuigen. Het idee van een onafbreekbare, vaste substantie werd een van de fundamentele begrippen van het Westelijk denken.

Democritus was een vroege vertegenwoordiger van de Griekse atomisten die het idee van de atoom centraal stelden. Een atoom was de kleinste, ondeelbare eenheid van de materie. Democritus maakte een onderscheid tussen geest en materie, waarbij hij stelde dat materie was opgebouwd uit elementaire bouwstenen.

Aristoteles bracht de wetenschappelijke kennis van de oudheid samen in een systeem. Zijn model van de wereld vormde tot het eind van de Middeleeuwen, dus bijna 2000 jaar, de basis van het wereldbeeld in het Westerse denken.

 


Moderne Westerse wetenschap begint bij Galileo, die voor het eerst empirische kennis combineerde met wiskunde.

Rene Descartes baseerde zijn opvattingen over de natuur op een fundamenteel onderscheid tussen twee afzonderlijke domeinen van geest ('res cogitans') en materie ('res extensa').

Deze Cartesiaanse breuk leidde tot het mechanistische model van het universum van Newton. Parallel aan en boven dit universum stond voor hem, onaantasbaar en overheersend, de koninklijke God, die de wereld onderwierp aan zijn fundamentele, goddelijke wetten van de natuur.

In tegenstelling tot dit 'mechanistische' wereldbeeld van het Westen staat het 'organische' werelbeeld uit het Oosten. De dingen en gebeurtenissen die waargenomen worden staan in verband met elkaar, zijn met elkaar verbonden en vormen verschillende aspecten of manifestaties van dezelfde realiteit.
Einstein's vergelijking en gelijkstelling van materie en energie, en de verdere ontwikkeling van de Quantum theorie, hebben geleid tot nieuwe inzichten over de materie en tot een bijstelling van ons Westers denken over ruimte en tijd. In hoeverre het ook ons wereldbeeld heeft beïnvloed blijft nog een vraag.

Net als een kartograaf die probeert de curvature van het aardoppervlak te projecteren op een platte kaart, is iedereen die zich een voorstelling van de wereld wilt maken geconfronteerd met hetzelfde probleem. We kunnen ons alleen bij benadering zo'n voorstelling van de werkelijkheid maken, en alle hierbij opgedane kennis zijn noodzakelijkerwijs beperkt.

Het Tetra Project is geïnspireerd door een model van de drie-dimensionale ruimte van de klassieke Griekse geometrie, gebaseerd op het onderscheid tussen vol en leeg, tussen materie en ruimte.


© Frans Horbach 2006 - 2012